AGRESSIE
tussen
katten

Introductie
Katten die samen (moeten) leven, ondervinden regelmatig stress van elkaar. De achtergrond van de kat als solitaire jager zorgt ervoor dat katten enerzijds flexibel zijn in hun sociale relaties en anderzijds ook heel stressgevoelig zijn inzake sociale contacten.
Een paar zaken waar je je zeer bewust van moet zijn:
Katten kennen geen dominantie, er wil dus niet ééntje de ‘baas’ zijn.

Katten kunnen geen sorry zeggen, conflicten worden vaak alleen maar erger. Je mag ze het dus niet ‘laten uitvechten’.
Katten zijn van nature territoriale dieren, vooral in omgevingen waar onvoldoende bronnen (zowel hoeveelheden, als locaties) zijn voor alle katten.
Hoewel katten elkaar heel graag hebben, gebruiken ze hun cruciale bronnen toch het liefst alleen, of willen ze op z’n minst toch de keuze hebben.
Wilde kolonies bestaan voornamelijk uit kattinnen uit dezelfde familie die samen kittens grootbrengen.

De relatie tussen 2 katten kan plots veranderen door de minste verandering of een stressmoment in huis, zoals een dierenartsbezoek, bezoek van een vreemde kat in huis of tuin, een geval van misplaatste agressie.
De spanning tussen katten is meestal heel subtiel zodat een hoge alertheid aangewezen is.
Katten hebben door hun solitaire aard onvoldoende communicatie-signalen geleerd om ‘stop’ te zeggen. Dat betekent dat sommige conflicten niet altijd zo erg zijn als ze lijken, maar louter betekenen dat de kat haar grens aangeeft. Belangrijk is hier dat de tegenpartij luistert en weggaat.

Hoe herken je dit gedrag?
We herkennen spanning tussen katten door de volgende signalen te observeren van sociaal (+10) naar vijandig (-10).

De katten zijn elkaars beste vriendjes, zijn vaak bij elkaar, blazen en grommen nooit, spelen samen, slapen heel dicht bij elkaar (< 25 cm) en met de snoetjes naar elkaar, likken elkaar dagelijks, delen af en toe hetzelfde mandje op hetzelfde moment. De katten zitten in dezelfde sociale groep en vertonen hetzelfde gedrag als +10 maar niet dagelijks. De katten komen goed overeen, ze likken elkaar al eens en vertonen sociaal spel. Ze zijn echter ook graag eens alleen en gebruiken meestal aparte bronnen, maar vinden het goed om iets vrijwillig samen te doen, zoals eten of met een hengel spelen.

De katten zitten nog niet in dezelfde sociale groep maar leven vredig naast elkaar en liggen occasioneel eens op hetzelfde bed (> 25 cm van elkaar), rennen eens achter elkaar aan en delen mogelijk zelfs een bron op verschillende tijdstippen.

De katten leven vredig naast elkaar, er zijn nagenoeg geen vijandige signalen naar elkaar toe maar er zijn evenmin contactmomenten, buiten eens ruiken aan elkaar. Ze verkiezen om alle bronnen gescheiden te gebruiken en niets met elkaar te moeten delen.

De katten leven naast elkaar, vertonen geen vriendschappelijk gedrag maar op een occasioneel staarmoment na geven ze elkaar geen vijandige noch sociale signalen. Eén van de katten blokkeert mogelijk een doorgang naar een bron.

De katten mijden elkaar en als ze in elkaars buurt komen, durven ze wel eens te staren, puffen (diep uitademen), blazen of grommen, maar dat gedrag neemt af wanneer de andere kat weggaat. De katten zijn steeds op hun hoede bij het gebruik van de woning.

De katten blijven grotendeels bij elkaar uit de buurt, een mild gevecht vindt mogelijk wekelijks (of met periodes) plaats en de katten vertonen duidelijke spanningssignalen wanneer ze elkaar zien, zoals puffen, blazen, grommen en staren.

De kat valt de andere kat aan als deze in de buurt komt, maar wanneer ze uit elkaars buurt kunnen blijven, vindt een gevecht maar een paar keer per week plaats.

De katten vertonen voortdurend spanningssignalen en ze vallen elkaar dagelijks aan door uit te halen en te bijten. Op andere momenten mijden ze elkaar. Deze katten lopen het grootste deel van de tijd gespannen rond, ongeacht of de andere kat aanwezig is of niet.

De katten kunnen nooit in dezelfde ruimte zijn. Eén van hen valt de andere kat actief aan of ze vallen elkaar aan door met de poten te slaan en tot bloedens toe te bijten. Het is bijna onmogelijk om hiertussen te komen zonder zelf gewond te geraken. Je merkt ook dat de katten (of één van de katten) elkaar actief opzoeken om te vechten. Ze vallen deuren aan waar de andere kat achter zit en raken op geen enkel moment meer onder hun drempel van opwinding.

Welk gedrag willen we veranderen?
Er zijn vele gradaties in sociaal gedrag tussen katten en je ziet vaak momentopnames. In elk kattengezin kan het eens ‘rommelen’ maar de belangrijkste boodschap is dat er geluisterd moet worden. Elke kat kan eens blazen, grommen, plots schrikken en daardoor uithalen enz., maar het belangrijkste is dat dit signaal voldoende is zodat de tegenpartij (in dit geval de andere kat) er correct op reageert, de andere kat wegwandelt en de rust kan terugkeren. Dat is dan ook waarvoor het gedrag dient.
Het wordt echter een probleem wanneer een spanningsmoment tussen de katten aanhoudt, steeds terugkeert en er geen verandering of verbetering plaatsvindt. Integendeel, het wordt zelf erger doorheen de tijd, plots of geleidelijk aan.
Wanneer we de spanning tussen katten willen veranderen, zijn we vooral op zoek naar:
Plotse veranderingen in het gedrag van de kat tegenover andere katten.
Spanning die niet voorbijgaat, plots intenser of frequenter voorkomt.
Situaties waarin elkaar mijden niet meer voldoende is om opnieuw tot rust te komen.
Algemene spanning of vijandig gedrag dat aanhoudt.

Wat zijn invloeden op conflicten bij katten?
Spanning tussen katten is om verschillende redenen heel normaal. Ze zijn van nature solitair, wat betekent dat hun sociale vaardigheden beperkt zijn en hun communicatieve vaardigheden hen vaak in de steek laten als ze een conflict willen oplossen.

Een andere kat is een mogelijke bedreiging voor zowel hun fysieke gezondheid als hun prooien en andere bronnen. Of een kat zich bij een andere kat gespannen voelt, hangt af van:
Het aangeboren sociale karakter van beide katten.
Of en hoe beide katten gesocialiseerd zijn aan andere katten.
De individuele klik tussen die 2 katten.
Of de introductie geleidelijk aan heeft plaatsgevonden en of de katten een aangename associatie hebben kunnen maken met elkaar.
Of één van de katten pijn heeft of ziek is.
Of er een externe stressfactor is waardoor de katten de stress op elkaar uitwerken.
De beschikbaarheid van bronnen
De mogelijkheden in de omgeving om natuurlijk gedrag te vertonen
De emoties die katten voelen tijdens episodes van vijandig gedrag zijn voornamelijk angst (ik vrees dat de andere kat mij iets zal aandoen) en frustratie (ik kan niet doen wat ik wil, omwille van de andere kat). Als er conflicten hebben plaatsgevonden waarbij de kat effectief schrik heeft gevoeld, draagt dit ook bij aan een permanent gevoel van angst, maar dit hoeft nog niet gebeurd te zijn om angst te hebben.
Het is aan ons om de spanning en agressie tussen katten te verbeteren, want wanneer dit chronisch plaatsvindt, heeft dit een zeer negatief effect op het welzijn van de katten.

Waarom vertonen katten spanning of agressief gedrag tegenover andere katten?
Agressie is een symptoom, een gevolg van de emoties schrik, angst en frustratie. Agressief gedrag is dus op zich geen emotie maar een gevolg. Dit betekent dat een kat identiek agressief gedrag kan vertonen bij meerdere emoties en motivaties, die elk wel een andere aanpak vragen.
Hier volgens de meest voorkomende redenen waarom een kat zich tegenover zowel bekende als vreemde katten agressief opstelt:
Oorzaak 1: Pijn en ziekte
Een kat die pijn heeft, kan plots naar andere katten en zonder reden uitvallen. Het lichamelijke ongemak verlaagt de veerkracht van de kat zodat emoties van schrik en angst de kop opsteken. Daar waar spelen met de andere kat vroeger leuk was, voelt het nu onaangenaam of pijnlijk. Hierdoor kan de kat zich al agressief opstellen als de andere kat zelfs maar aanstalten maakt om in de buurt te komen.
Oorzaak 2: Vreemde kat = vijand
De natuurlijke reactie van een kat bij het waarnemen van een vreemde kat is zich vijandig opstellen. Zo is het nu eenmaal, zo zijn katten geëvolueerd. Ze kunnen elkaar namelijk dodelijk verwonden dus katten nemen niet het risico om ‘handjes te geven’ en elkaar beter te leren kennen. Ze gaan er automatisch vanuit dat die andere vreemde kat een gevaar is en vertonen hierbij duidelijk vijandig gedrag.
Oorzaak 3: Schaarste
Een kat kan zich tegenover andere katten territoriaal opstellen als er onvoldoende bronnen, locaties en doorgangen zijn. Dit leidt tot agressief gedrag in de vorm van subtiele spanning (0 t.e.m. -6 op de sociale schaal) of duidelijke spanning (-6 t.e.m. -10).
Oorzaak 4: Andere kat = onveilig
In elk kattengezin kan het plots ‘genoeg’ zijn. Je kat kan agressief worden tegen een andere kat omdat die haar lastigvalt door bv. te willen spelen of achter haar aan te lopen. Katten hebben geen signaal om ‘stop’ te zeggen, ze kunnen alleen (vrij) agressief uithalen. Hier moet je vooral letten op het feit of het hier dan stopt of niet. Als de andere kat stopt met haar spel, dan is dit normale communicatie. Stopt de andere kat echter niet, dan zal de gestresseerde kat die haar daarom aanvalt, andere en betere (en fellere) manieren zoeken om zichzelf te beschermen.

Oorzaak 5: Externe trigger
Deze vorm van agressie heet ‘misplaatste agressie’ (redirected aggression in het Engels) en wordt veroorzaakt door een externe stressfactor die de kat stress geeft waarna zij dit uit op een object dat zich het dichtstbij bevindt. Dit kan bv. een vogel in de tuin zijn, waardoor ze zich gefrustreerd voelt en de dichtstbijzijnde kat aanvalt. De kat kan een buitenkat zien en zich plots zeer schrikachtig of angstig voelen en deze emotie uiten op haar vriendje dat samen met haar in huis zit. Wat ik vooral in de praktijk zie gebeuren, is het binnenkomen van een vreemde kat (via het luikje of ‘op bezoek’) waarbij de 2 huiskatten plots onderling beginnen te vechten, of het waarnemen van een gevecht tussen buitenkatten buiten en (één van) de katten de spanning hiervan op de andere kat uitwerkt.
Oorzaak 6: Onherkenbaarheid
Dit is ook een vorm van schrik en angst, waarbij een kat uit het huis is geweest door bv. een verlengd dierenartsbezoek. De kat komt terug thuis, en ruikt helemaal anders en is daardoor zo goed als onherkenbaar voor de andere katten. Omdat katten van dichtbij niet scherp zien, gebruiken ze vooral hun geurzintuig om de andere kat te herkennen op basis van hun gezamelijke unieke groepsgeur. Als die aangetast is, betekent dit een ware bedreiging voor de katten die thuisgebleven zijn, want het kan dan om een vreemde kat gaan.

Oorzaak 7: Kittens
Een moederkat is één van de meest agressieve dieren die je kan tegenkomen. Het moederinstinct bij de kat is zeer goed ontwikkeld en de meeste moederkatten laten zelfs sommige bekende katten of katten waar zij vóór de zwangerschap wel mee overeenkwam niet de buurt van zichzelf en de kittens. Dit gedrag wordt hormonaal beïnvloed en is soms al tijdens de dracht zichtbaar. Als katten in huis ruiken dat een kattin in huis zwanger is, dan gaan ze er in een grote boog rond omdat het mogelijk om een gevaarlijke situatie gaat. Een moederkat tijdens de dracht en zoogperiode van de andere katten scheiden, indien haar gedrag hiertoe dient, is vaak minder stresserend voor alle partijen dan dat je ze bij elkaar houdt. Een herintroductie achteraf is dan wel nodig. Hou ook rekening met de nood aan sociaal contact van de kittens met andere katten tijdens de socialisatieperiode.
Oorzaak 8: Frustratie
Deze oorzaak komt helaas vaak voor. Er is in eerste instantie de gewone frustratie waarbij katten te opgewonden zijn en de andere kat beginnen lastig te vallen, bv. wanneer jij natvoer aan het klaarmaken bent. Een andere vorm is jachtfrustratie, waarbij de ene kat de andere kat achterna zit en dit in een gevecht eindigt. De ene kat is een superenergieke kat die heel graag wil spelen en de andere kat heeft hier geen zin in en is zelfs wat verlegen en schrikachtig van karakter. Wat triggert een kat om iets achterna te zitten? Juist, beweging. De ene kat loopt weg en dat triggert de andere kat om erachterna te gaan. Deze vicieuze cirkel moet je absoluut doorbreken en dit spel mag je niet toelaten.

Oorzaak 9: Negatieve associatie
Elk van bovenstaande mogelijkheden kan leiden tot een negatieve associatie. Er gebeurt iets waar de kat schrik, angst of frustratie bij voelt, ze reageert om zichzelf te beschermen, er ontstaat een conflict en als gevolg ontstaat er een negatieve associatie die reacties oproept bij de kat, zelfs wanneer dit conflict voorbij is. Dit betekent dat de kat zich agressief kan opstellen, zelfs wanneer bv. de pijn, de kittens of de buitenkat niet meer aanwezig zijn.

Concreet stappenplan – Agressie tussen katten
Stap 1: Medische controle
Als je kat plots agressief gedrag vertoont, ga je er eerst mee naar de dierenarts voor een volledige controle, want ze kan pijn hebben. Vind je niets, dan kan je nog altijd eerst een pijnstiller geven om te zien of het gedrag verandert.
Stap 2: De katten onderbreken en op time-out zetten
Twee katten die ruzie maken, hoe subtiel ook, haal je altijd uit elkaar. Je kunt een visuele barrière creëren door er een kussen tussen te houden en dan de meest zelfzekere van de 2 katten zachtjes weg te duwen. Katten die agressief op elkaar gefocust zijn, zitten in een soort van ‘trance’ en kunnen niet weg. Zodra één van beiden zich omdraait, kan de andere kat ze achterna gaan en dat is zeer gevaarlijk.

Jij moet ze dus onderbreken en dan, afhankelijk van de intensiteit van de spanning, ook elk even op een afzonderlijke veilige plaats op time-out zetten. Plaats ze dus elk in hun eigen ruimte tot ze weer rustig zijn. Schakel indien nodig over op een (light) herintroductie.

Stap 3: Territoria scheiden
Bij een score tussen -4 en -10 is het aangewezen om de katten gedurende een periode van minimum 4 tot 8 weken (of langer) volledig van elkaar te scheiden tot ze weer helemaal zichzelf zijn en door de woning lopen zonder te anticiperen op het feit dat de andere kat van achter de hoek kan komen. Ze zitten opnieuw onder hun drempel van opwinding en je kan overschakelen op een herintroductie training (zie stapje 8 hieronder). Zorg ervoor dat elke kat een veilige haven heeft waar alleen zij toegang toe heeft. Dit wil zeggen dat je woning een gemeenschappelijke ruimte heeft waar de katten afwisselend in kunnen vertoeven en dan een privé-ruimte per kat waar alleen die kat mag komen. Zo leren ze dat ze zich altijd veilig kunnen terugtrekken. Heb je een kattin met kittens en vertoont ze duidelijke stress-signalen naar andere katten, zorg er dan voor dat ze alleen met haar kittens kan zijn en laat alleen katten toe waarvan je weet dat ze het fijn vindt om met hen te interageren. Dit zijn de sociale facilitators uit het Kattenwiel.

Stap 4: Overvloed, overvloed, overvloed
Ter voorbereiding van een (light) herintroductie (zie stapjes 7 en 8 hieronder) van katten die apart zitten alsook ter ondersteuning van katten die een 2 tot -6 scoren, ondersteun je hen met extra locaties en bronnen zodat ze elkaar uit de weg kunnen gaan, hun territorium kunnen herverdelen en zo ook worden afgeleid om meer natuurlijk gedrag te vertonen. Werk hier ook vooral in de hoogte.

Stap 5: Gewenst gedrag bekrachtigen
Optie 1: Toelaten
Zeker als er spanning tussen de katten is in huis, is het heel belangrijk dat je je katten toelaat om elkaar uit de weg te gaan. Dat wil zeggen dat je ze alles toelaat, alle plekjes, alle hoogtes, alle ruimtes, overal waar zij maar willen gaan, behalve de veilige haven van de andere kat.
De kat weet immers beter dan eender wie wat goed is voor haar en waar ze veilig is, of zich toch tenminste veilig voelt. Nu maak je meer dan ooit alles beschikbaar, ook de zaken waar je het misschien wat moeilijk mee hebt zoals bv. een slaapkamer. Logeerkamers, badkamers, rommelige zolders, garages, de tuin, hoe groter je het territorium kan maken, hoe beter!
Optie 2: Aanbieden
Deze stap gaat over het beheren van een stressvolle situatie. Stel dat de katten elkaar toch tegenkomen, dan moet jij op die plaatsen schuilplaatsen aanbieden zodat ze beter met de situatie kunnen omgaan. Je raadt het al: kartonnen dozen, krablocaties en hoogtes.

Je weet wat te doen hier!
Heb je een kat die een andere kat achterna zit, zodat deze heel bang reageert? Dan heeft deze kat meer jachtstimulans nodig. Activeer haar dus op momenten los van het aanvallen, je moet de frustratiemomenten voor zijn. Als je alleen maar met deze energieke kat speelt, wanneer ze achter de andere kat aangaat, dan leert ze dat het aanvallen van de andere kat haar leuk spel oplevert. Jij moet met haar spelen en jachtgedrag uitlokken alvorens ze zelf beslist om achter de andere kat aan te gaan.
Je houdt hier best een dagboek bij zodat je het gedrag leert anticiperen. Ben je toch te laat om met haar te laten spelen en gaat ze achter de andere kat aan? Leid haar dan met spel af zonder dat ze doorheeft dat jij het bent door een lange hengel of het gooien van speeltjes in de andere richting, liefst iets dat lawaai maakt.

Optie 3: Belonen
Geef leuke beloningen wanneer de kat gewenst gedrag vertoont, namelijk het opzoeken van plaatsen in huis waar de andere kat niet komt. Je moet haar belonen op plaatsen waar ze uit de weg is van de andere katten, hoogtes bovenop kasten, op de zolderkamer enz.

Optie 4: Stimuleren
In situaties van agressie moet je bij je katten zoveel mogelijk anti-complementair gedrag stimuleren. Dit betekent natuurlijk gedrag dat niet combineerbaar is met boos zijn op een andere kat. Ga dus nogmaals door STAP 21 t.e.m. 30 in de Kattenmatrix® over het stimuleren van natuurlijk gedrag. Pas alleen op met voedselverrijking. Het is de bedoeling dat de katten een gevoel van overvloed krijgen, niet dat je het verkrijgen van eten nog frustrerender maakt. In een situatie met agressie mag je van mij uitzonderlijk starten met gratis potjes eten te zetten in combinatie met mobiele eetstations, zoals eierdoosjes en voederballen, en dan later overschakelen op volledige voedselverrijking. Elke minuut dat de katten hiermee bezig zijn, zijn ze niet bezig met zich te ergeren in de andere kat of merken ze de andere kat zelfs niet op omdat ze zo druk bezig zijn.

Stap 6: Ongewenst gedrag ontmoedigen
Optie 1: Onmogelijk maken
Scheid de katten gedurende bepaalde momenten op de dag zodat ze weer tot zichzelf kunnen komen. Zo maak je de agressieve momenten onmogelijk.
Optie 2: Barricaderen
Zijn er bepaalde kamers in huis waarin of tijdstippen op een dag waarop dit gedrag plaatsvindt? Zoals in de garage rond het kattenluik of ’s morgens als je de katten natvoer geeft.
Sluit dan deze ruimtes op die momenten af of anticipeer het gedrag door bv. de kat die tijdens het wachten zenuwachtig wordt even in een andere kamer of een andere hoogte te laten wachten.

Optie 3: Belonende factor weghalen
Zorg ervoor dat jij zelf geen aandacht geeft aan je katten als je agressie probeert te onderbreken. Je wil niet dat je het gedrag van je kat met aandacht beloont. Want ook al is dat negatieve aandacht, het is en blijft aandacht. Kijk naar de situatie, misschien is er een andere belonende factor die de kat krijgt door dit agressieve gedrag te vertonen? In welke mate kan je die weghalen? De kat mag geen resultaat behalen met het vertonen van dit ongewenste gedrag.
Optie 4: Ongewenst maken
Je wil het ongewenste gedrag ontmoedigen, maar dat is niet simpel omdat agressie meestal een uiting is van schrik, angst of frustratie. Je wil het dus niet erger maken, dus straf je kat niet of roep er niet tegen. Zelfs bij onaangename zaken moeten we oppassen dat we de kat niet extra triggeren. In situaties met agressie willen we de kat zo weinig mogelijk opwinden.
Het enige wat je wel mag doen: als je je kat met een buitenkat ruzie ziet maken op een afstand waar jij niet bijkan. Dan mag je roepen en klappen zodat je hun gevecht onderbreekt en je kat naar binnen kan lopen. Dat hoort bij STAP 44 ‘Veiligheidsbeleid’ van de Kattenmatrix®.

Stap 7: Light herintroductie
Wanneer je katjes op een score tussen -2 en -6 zitten, wil je graag een light herintroductie doen. Dat is geen herintroductie waarbij je de katten compleet moet scheiden van elkaar. Bij een light versie zet je de katten af en toe op time-out op momenten waarop de kans groter is dat ze elkaar in de haren vliegen.
Dit combineer je met het creëren van een leuke associatie door elke moment dat zij rustig bij elkaar in de buurt komen te belonen met snoepjes, spel, natvoer enz.
De katten vechten niet erg, dus dit is voldoende om over een paar weken tijd een fijnere nieuwe associatie te creëren, of toch in elk geval het trachten te creëren van een neutraal gevoel.
In dit geval kan je ze ook scheiden van elkaar wanneer jij niet thuis bent of ’s nachts wanneer je slaapt.
Zo heb je meer controle over de momenten waarop ze effectief samenkomen. Ze hebben ook elk hun eigen veilige haven en je combineert dit met de hele Kattenmatrix®.

Stap 8: Herintroductie
Lieve mensen, dit is zo goed als de zwaarste vorm van gedragstherapie die je je kan voorstellen. Ik heb heel wat gezinnen begeleid die herintroducties van meer dan 6 maanden hebben gedaan tussen katten die non-stop vochten, sommige eigenaars waren er zelfs meer dan een jaar zoet mee.
Ik heb alleen maar bewondering voor deze eigenaars. Ik weet zelfs niet of ik het wel zou kunnen. Een herintroductie betekent dat je een nieuwe associatie creëert bij een kat met betrekking tot haar indruk en beleving van de andere kat. Dat is echt niet simpel, maar zeker niet onmogelijk. Het vraagt alleen heel veel tijd en geduld.
De training komt neer op de katten 4 tot 12 weken volledig scheiden van elkaar – dit is de desensitisatieperiode – en daarna volgt een herintroductieproces dat zeer gelijkaardig is met het introductieproces, zoals beschreven in de Handleiding maar veel trager met meer tussenstappen en waarbij helaas ook vaker een stapje terug wordt gezet. Het is in dit proces een grote uitdaging om je kat onder de drempel van opwinding te houden. Ik adviseer je met aandrang om voor een herintroductie een gedragstherapeut in te schakelen die je hierin kan begeleiden.

Elke herintroductie die ik tot nu toe begeleid heb, is anders verlopen. Elk huis ziet er anders uit en elke negatieve associatie tussen katten heeft een andere vorm. Herintroducties zijn zeker mogelijk, maar zijn ook ontzettend intensief en met zoveel nuances dat het bijna onmogelijk is om dit zonder professional uit te voeren…
Stap 9: Herplaatsing
Dit onderwerp is nog steeds taboe maar ik trek dit al jaren open. In sommige situaties, waarbij de katten elkaars welzijn in het gedrang brengen en constant gestresseerd rondlopen, zelfs in de mate dat ze er ziek van worden, is herplaatsing de beste en meest katvriendelijke oplossing.
Veel eigenaars denken: “Een kat is voor het leven, ik laat ze niet in de steek.”, en dat siert hen. Dat moet ook absoluut de intentie zijn bij de adoptie van de kat. Maar levens en situaties veranderen en jij moet te allen tijde blijven waken over het welzijn van je kat. Als blijkt dat je alles wat hierboven staat geprobeerd hebt én je begeleid bent door een gedragsprofessional, en het probleem blijft aanhouden, dan is herplaatsing naar een goeie thuis (liefst zonder andere katten) echt de beste oplossing. Dit betekent niet dat jij een slechte eigenaar bent, integendeel!

Je moet de kat nu ook niet ergens in een bos dumpen of naar het eerste het beste asiel brengen (een goed asiel zou ik in sommige situaties nog steeds zelfs de beste oplossing vinden), maar je kan hier je tijd voor nemen, je eigen netwerk aanspreken en openlijk communiceren over de situatie en het verhaal van deze kat vertellen.
Op die manier dient de juiste eigenaar zich aan die de kat alles kan geven wat die nodig heeft. We willen vaak niet herplaatsen wegens ons eigen verdriet en gekrenkte eer, maar dat is geen liefde voor onze kat maar egoïsme van onze kant …

Wat kan je verwachten?
Agressie tussen katten is normaal en met alle bovenstaande tips kan je die beter maken. Bij agressie tussen katten is het echter nooit gedaan, je moet elke dag blijven observeren en je bewust zijn van hun interacties. Een light herintroductie kan je meerdere keren in het jaar doen, het territorium meer mogelijkheden geven doe je best elke 6 maanden enz.
Hun gedrag kan seizoensmatig meer of minder getriggerd worden door de aanwezigheid van buitenkatten en ons leven dat een ander tempo aanneemt.
Blijf je er bewust van en hou dit hoofdstuk in de buurt. Als bovenstaande tips niet werken, neem dan onmiddellijk contact op met een gedragsprofessional.