Onzindelijkheid

Onzindelijkheid bij de kat
Waarom plast of elimineert een kat buiten de bak? Er zijn meerdere redenen, maar de belangrijkste reden is een medisch probleem of het feit dat ze vindt dat er iets met de kattenbak scheelt.
De kat wil wel op de bak want het is voor haar eigen veiligheid dat ze alles kan begraven en haar leefgebied proper houdt om geen andere roofdieren aan te trekken.
De kattenbak is zo ontzettend belangrijk voor haar dat als deze toch niet in orde is (wat meestal het geval is), ze andere maatregelen zal nemen om zich veilig en comfortabel te voelen op weg naar, in en rondom de kattenbak.

Wat is het verschil tussen plassen en sproeien?
Wat onzindelijkheid betreft moeten we eerst een onderscheid maken tussen plassen en sproeien, want het zijn 2 ongewenste gedragingen met een heel andere betekenis en oplossing.
Voordat je het probleem probeert te verbeteren, moet je zeker weten met welk probleem je te maken hebt. Plassen en eliminatie op verborgen plaatsen zijn kortweg een synoniem voor de kattenbak, en sproeien en eliminatie op openbare plaatsen wijzen op een stressprobleem. Wanneer je kat urine in huis buiten de bak achterlaat, houden we rekening met de verschillen tussen plassen en sproeien. Ik stel dit visueel voor op de volgende pagina.

ANKEDOTE – Ik zie in de praktijk dat mensen acties ondernemen die juist averechts werken. Ze zien bijvoorbeeld een sproeiplek en denken: “Oei, urine, ik zal de kattenbak naar hier verhuizen.” Dus naast het feit dat de kattenbak al van plaats verandert, wordt die nu ook nog eens op een onveilige locatie gezet. Want de kat heeft net aangegeven dat ze zich op die sproeiplek onveilig voelt. De kat sproeit niet alleen, ze plast nu ook naast de bak.

Overzicht: Plassen, Eliminatie & Sproeien bij de kat

KADER

Daarnaast zijn er een paar ‘grijze’ zones. Zo zijn er katten die al sproeiend plassen. Dit wil zeggen dat ze in een sproeihouding een hele lading urine loslaten, maar dit gebeurt uiteraard normaal gezien in de bak. Het jammere aan de zaak is dat de meeste kattenbakken hier niet op voorzien zijn, want meestal sijpelt de urine uit de kattenbak, tussen de gleuf van het deksel en de onderbak. Maar dit is wel normaal gedrag. Het kan zijn dat dit gewoon de favoriete houding van deze kat is, of dat de kat in het verleden een medisch probleem had waarbij hurken pijn deed en ze nu deze nieuwe houding blijft aanhouden uit gewoonte of om te vermijden dat het opnieuw zo veel pijn zou doen.
Daarnaast heb je ook katten die in het midden van een open ruimte sproeien waarbij de urine op de grond valt. Meestal zie je dat wel omdat deze urine vaak een wat meer olie-achtige structuur heeft en bovendien in een kleinere hoeveelheid wordt afgescheiden. Verwar dit gewoon niet met plassen.

En elimineren buiten de bak?
Elimineren buiten de bak of haar grote boodschap op een andere plaats doen komt minder voor dan plassen buiten de bak. Dit komt voornamelijk omdat een kat, als er te weinig kattenbakken zijn, er altijd voor zal kiezen om haar boodschapjes te begraven. Urine is gemakkelijker ergens anders achter te laten, een grote boodschap niet.
Elimineren heeft dus in eerste instantie dezelfde symptomen als die in het kader bij plassen. Het heeft ook dezelfde redenen als plassen: ofwel doet het pijn, er scheelt iets medisch of de kattenbak is niet optimaal ingericht. Daarnaast kan elimineren buiten de bak ook een geurkenmerk zijn, waarvan de functie meer op sproeien lijkt. De kat voelt zich bedreigd en voelt de nood om haar territorium te bewaken.
Ze legt haar boodschap op een duidelijke open plaats zoals in het midden van de mat, de woonkamer, het kattenluik of aan de voordeur. In de Engelse literatuur heet dit ‘middening’.

Niet zo prettig inderdaad, maar voor jou wel een signaal om in gang te schieten. Wanneer dit de symptomen zijn, moet je het hoofdstuk over sproeien vastnemen en daar de oplossingen uit halen.
Het helpt nooit om je kat voor dit gedrag te straffen, want zij doet dit maar voor één reden: overleven. Ze wil niet dat andere katten haar bedreigen of komen opzoeken, dus doet ze wat nodig is.

Waarom plast of elimineert een kat buiten de bak?
We gaan er nu van uit dat het probleem effectief plassen is (en niet sproeien) en dat de kat niet elimineert om territoriale redenen. Ik som alle redenen even op met uitleg:
Abnormaal plasgedrag als gevolg van een medisch probleem
Dit zijn voor een kat redenen om buiten de bak te plassen of te elimineren die voor de kat ook effectief een probleem zijn. Het is dus belangrijk om dit te verhelpen, niet alleen voor jouw ongemak maar ook voor de kat.
De kat heeft pijn of voelt zich niet goed.
De kat heeft pijn als ze op de bak gaat.
De kat heeft ooit pijn gehad en maakte een onaangename associatie met die bak op die plaats.
Wanneer je kat in huis plast, wijst dit er onmiddellijk op dat er iets medisch fout is. Maak dus prompt een afspraak met je dierenarts en dring aan op een bloed- en urineonderzoek en eventueel extra scans als die niet direct iets opleveren.
Ik durf gerust zeggen dat de helft van de aanvragen die bij mij voor plasproblemen binnenkomen niet leiden tot een huisbezoek omdat blijkt dat het toch een medisch probleem was.

Concreet stappenplan – Medische oorzaak uitsluiten
Stap 1: Ga naar de dierenarts! En snel!
Stap 2: Laat zeker urine én bloed nakijken en laat liefst ook nog een echo van de blaas nemen.
Stap 3: Wil je dierenarts geen extra testen uitvoeren? Dat kan gebeuren, dan zoek je een tweede opinie bij een andere professional.
Normaal maar ongewenst plas- en eliminatiegedrag
De kat gaat naar toilet en voor haar maakt het niet echt een verschil of ze dat nu op de bak doet of op die ongewenste locatie. Voor haar is het een keuze omdat wat je voor haar voorziet niet in orde is. Maar maak je geen zorgen! De kat vindt het perfect oké om ergens anders te gaan. Voor haar is het even goed zo!
Uiteraard zou de kat liever een volledig geoptimaliseerde toiletomgeving hebben, maar ze trekt haar plan. Volgende zaken kunnen allemaal een invloed hebben en er dus voor zorgen dat je kat beslist om naar ergens anders te gaan. Weet je nog? Het is niet zozeer de aanwezigheid van een stressfactor die stress veroorzaakt, zolang de kat ze ziet aankomen (voorspelbaarheid) én keuzes heeft. En die keuzes maakt ze in huis zelf.
Oorzaak 1: Er zijn onvoldoende bakken aanwezig.
Oorzaak 2: Er zijn voldoende kattenbakken maar ze staan naast elkaar.
Oorzaak 3: Er staat een gesloten kattenbak en de kat houdt hier niet van.
Oorzaak 4: Er zitten deurtjes in de gesloten kattenbak en de kat houdt er niet van dat deurtjes tegen haar vacht glijden.
Oorzaak 5: Er staat een lage open bak en de kat voelt zich hier niet veilig op.
Oorzaak 6: De kat houdt niet van het zand dat in de bak zit, het is te hard of de korrels zijn te groot.
Oorzaak 7: Er zit een plastic kattenbakbeschermer in de kattenbak, onder het zand.
Oorzaak 8: Het zand bevat extra rare geurtjes, zoals babypoeder, lavendel, vanille …
Oorzaak 9: Er zit te weinig zand in de bak (< 7 cm). Oorzaak 10: De bak is te hoog, wat voor sommige katten, senioren en kittens niet ideaal is. Oorzaak 11: De bak staat te ver en de kat kan er niet op tijd bij, wat vooral bij kittens voorkomt. Oorzaak 12: De bak is niet voldoende proper; hij wordt niet elke dag uitgeschept. Meestal doet de kat het er dan vlak voor of naast. Oorzaak 13: De bak is niet groot genoeg. Hierbij wordt er al eens per ongeluk net over de rand geplast. Dit is ook duidelijk herkenbaar wanneer de kat tegen de binnenwanden van de kattenbak krabt in plaats van in het kattenzand. Sommige katten miauwen hier ook bij uit frustratie. Oorzaak 14: De bak staat op een onveilige plaats en de kat kiest een veiligere plaats. Oorzaak 15: De bak staat op een onvoorspelbare plaats met plotse geluiden of geuren. Oorzaak 16: De bak is slechts onvoorspelbaar bereikbaar (niet permanent beschikbaar en toegankelijk) Oorzaak 17: De bak wordt soms van plaats veranderd, bv. ’s nachts zet de eigenaar de bak ergens anders. Oorzaak 18: De doorgang naar de bak is onveilig door onvoorspelbare geluiden, geuren of bedreigende zaken zoals stofzuigers, droogmachines, kinderkamers. Oorzaak 19: De doorgang naar de bak wordt onveilig gemaakt door andere katten. Oorzaak 20: Er is geen kattenbak aanwezig, de kat moet buiten gaan. Oorzaak 21: De kat is niet gecastreerd. Oorzaak 22: Er is plots iets veranderd (omgeving, relaties, eigenaars, fysieke gezondheid, eender wat) waardoor ze boven haar drempel van opwinding is geraakt en haar veerkracht niet voldoende sterk is om alle bovenstaande puntjes nog aan te kunnen. Oorzaak 23: De kattenbak staat mogelijk té dicht bij andere belangrijke bronnen.

Concreet stappenplan – Plassen buiten de bak
Dit stappenplan voer je uit bovenop alle stappen van de Kattenmatrix®. Dit is echt heel belangrijk. De volgende stappen zijn dus extra en richten zich rechtstreeks op het plasprobleem, maar kunnen pas goed werken als al de rest in orde is gebracht. De Kattenmatrix® heeft al een impact op de gemoedstoestand van de kat(ten) in huis, waardoor ze meer ontvankelijk zijn om beïnvloed te worden door dit concrete stappenplan:
Stap 1: Heb je de juiste kat?
Als je één kat hebt, hoef je niet ver te zoeken. De meeste eigenaars zien dit gedrag bij één van hun katten gebeuren en weten daarom wel zeker wie het is. Maar het kan nooit kwaad om hier even stil bij te staan om absoluut zeker te zijn. Met meerdere katten in huis wordt het in sommige gevallen een echte uitdaging. Katten plassen immers op verborgen plaatsen, vaak wanneer de eigenaar er niet bij is. Er zijn een paar dingen die je kan proberen:

Optie 1: Je scheidt de katten een halve dag van elkaar, en door afwezigheid van de andere kat kan je opmerken wie nu degene is die plast. Het is mogelijk dat de kat net door die scheiding stopt met plassen omdat het contact met de andere kat één van de redenen is dat de kat buiten de bak plast. Deze info is even waardevol maar vertelt ons nog steeds niet welke kat buiten de bak plast.
Optie 2: Je installeert een cameraatje met bewegingsensor op een terugkerende plasplaats.
Stap 2: Is het plassen?
Is het zeker plassen? Dus een grote hoeveelheid urine op een verborgen plaats op een paar vaste plaatsen in huis op een horizontaal vlak? Dan is het plassen. Sproeit de kat een grote hoeveelheid op een verborgen plaats in huis, dan kan dat ook tellen als een plasprobleem. Deze katten sproei(d)en meestal ook in de kattenbak, waardoor eigenaars een gesloten kattenbak moeten zetten.

Stap 3: Medische oorzaak
Plassen buiten de bak wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door een medisch probleem zoals bv. kristallen in de blaas of een blaasontsteking, waarvan we weten dat dit getriggerd kan worden door stress.
Het gebeurt frequent dat eigenaars mij raadplegen voor een plasprobleem en dan blijkt dat de kat lange tijd ervoor een medisch probleem zoals kristallen of een blaasontsteking heeft gehad. Er werd geen verband gezien, hoewel het probleem nu opnieuw de kop opsteekt en het ongewenste gedrag hiervan het gevolg is. In overleg met de dierenarts een pijnstiller geven kan al heel snel meer licht op de zaak werpen. Het is nooit een oplossing, maar geeft informatie over de volgende stappen die je moet zetten.
Een plasprobleem hoeft niet veroorzaakt te zijn door een medisch probleem met het urinewegstelsel. Het kan eender welke pijn of ziekte zijn, die het voor de kat ofwel lichamelijk onaangenaam maakt om de kattenbak te bereiken of de kattenbak zelf te gebruiken op de locatie die de kat in eerste instantie prefereert.

Daarnaast is het ook mogelijk dat een medisch probleem in het verleden ervoor zorgde dat de kat een onaangename associatie met de kattenbak heeft gemaakt. Ze ervaarde bv. pijn tijdens het plassen, of toen ze in de bak stapte. Of mogelijk werd ze een keer tijdens het kattenbakbezoek of op weg naar de kattenbak aangevallen door een ander kat. Hier moet een nieuwe aangename associatie gemaakt worden, en de eenvoudigste manier om dat te doen is alternatieven aanbieden die niet lijken op het vorige. Dus een ander soort bak, een andere vorm, ander zand maar wel nog steeds fijn klonterend zand (neem een ander merk of zo), de bak een beetje verderop zetten in dezelfde ruimte. Katten leren heel situationeel, dus de setting een beetje aanpassen kan wonderen doen. Zodra je ziet dat ze gebruikmaakt van de nieuwe elementen, neem je de oude geleidelijk aan weg.

Stap 4: Hygiëne opdrijven
We moeten er zeker van zijn dat je kat de bak voldoende schoon vindt. Schakel dus in eerste instantie over op het juiste zand, fijn klonterend zacht zand. Dit maakt het voor jou ook gemakkelijker om de bak proper te houden want niet-klonterend zand wordt heel snel vuil omdat de vuile deeltjes zich met de propere deeltjes mengen. Met klonterend zand haal je de vuile delen eruit en is wat overblijft relatief schoon.
Schep alle bakken 2 keer per dag uit. Gebruik een Litterlocker (zie Handleiding p. 148) voor je eigen gemak. Zijn er locaties die in trek zijn bij de katten en meer gebruikt worden dan andere bakken? Dan kan je hier een tweede exemplaar bijzetten. Dit telt niet in je N+1 formule, maar zorgt ervoor dat de locaties zelf langer schoon blijven omdat het gebruik verspreid wordt.
Stap 5: Gebruik van gewenste plasplaatsen bekrachtigen
Deze stap komt overeen met STAP 46 van de Kattenmatrix®: het laten toenemen van gewenst gedrag op gewenste plaatsen door dit gedrag te bekrachtigen. We willen de keuze van onze kat veranderen van de ongewenste plaats naar de gewenste plaats. Dan is het belangrijk eerst heel de omgeving te optimaliseren zodat de kat hier met open armen ontvangen wordt. Het doel van deze stap is om je kat op de bak te krijgen, eender welke bak, eender waar die staat of hoe die bak eruitziet, als ze er maar op gaat. Zodra we dat gedrag verzilverd hebben, kunnen we in babystapjes nieuw gedrag stimuleren in de richting die wij willen. Dat wordt tijdens de volgende uitleg wel duidelijk.

Optie 1: Toelaten van bepaalde plaatsen
Het toelaten van een ongewenste plasplaats is niet iets wat ik van jou standaard ga vragen maar mocht het plasgedrag nog plaatsvinden en jij bent er getuige van, dan laat je de kat gewoon doen. Bijt op je tanden, loop weg, maar reageer hier niet op! We willen de kat geen schrik aanjagen noch belonen met aandacht.
Je kan de ongewenste plaats beveiligen met ‘puppy pads’ die urine absorberen en die je kan vervangen. Een andere optie is een schildersplastic op je houten vloer, bed of sofa leggen, dit vinden katten vaak niet leuk, kost niet veel én het beschermt de ondergrond.
Dit zijn geen oplossingen maar als het dan nog een keer gebeurt, is het gewoon minder erg. Ondertussen kan jij met een gerust hart verder doen met alle andere plannen om het gedrag om te buigen, zonder je zorgen te hoeven maken over je materiaal, vloer of beddengoed.
Het toelaten van bepaalde plasplaatsen (mits het voorzien van bescherming van je materiaal), ook al zijn ze niet gewenst, is wel een optie bij heel oude katjes of zieke katten waarbij dit een tijdelijke oplossing biedt en het leven gemakkelijker maakt voor je kat. Maar voor een gezonde volwassen kat verkiezen we dit niet, we gaan het gedrag veranderen.

Optie 2: Aanbieden
Je kat heeft aangegeven dat ze op een bepaalde plaats of in een bepaalde ruimte wil plassen. Mogelijk staat er in deze ruimte geen kattenbak. Hier beginnen we mee: het voorkeurspatroon van onze kat volgen en hierop antwoorden. Het gedrag toelaten op de plaats die zij verkiest. Dit is niet altijd mogelijk omdat de kat soms plast waar je geen bak kan zetten.
Het is ook mogelijk dat jij als eigenaar hier onder geen omstandigheden een kattenbak wil. Als dat het geval is, zou ik toch ten zeerste willen aandringen om hier (tijdelijk) een kattenbak te zetten. We willen je kat namelijk op een bak krijgen. Eender waar, eender hoe. Zodra dat gelukt is, beginnen we te sleutelen aan het vormen van gewenst gedrag. Zodra ze op een bepaalde locatie gaat, laten we dat een paar weken gebeuren en schuiven dan elke dag de bak een centimeter op naar de plaats waar die van jou wel mag staan.

Het is ook mogelijk dat je kat op een plantenbak haar behoefte doet. Ik heb consultaties gehad waarbij de kat enkel en alleen op potgrond wil gaan. Daarom voorzien we onze kat dan een kattenbak met potgrond op de locatie waar ze anders in de plantenbak gaat. Dat is niet ideaal maar zodra we haar op die bak krijgen, kunnen we ermee werken en elke dag een paar eetlepels kattenzand erbij gooien zodat ze langzaam went aan het gevoel aan haar poten.

Dit heet gewenning, het aanbieden van iets (nieuws) waarbij de kat absoluut niet geprikkeld wordt. Ze blijft onder haar drempel van opwinding maar ondertussen drijven we zeer langzaam de blootstelling aan het gewenste gedrag op. We gaan hierbij heel voorzichtig te werk, zodat de kat zeker niet per ongeluk over haar drempel gaat, met een andere ongewenste plasplaats tot gevolg.
Optie 3: Beloning van gewenst gedrag door
het optimaliseren van de bestaande kattenbakken
De bestaande bakken worden niet gebruikt om een goede reden. Intussen weet je uit STAP 6 van de Kattenmatrix® hoe de kattenbakken er eigenlijk moeten uitzien en hierboven las je nogmaals alle mogelijke redenen waarom katten niet op de bak willen gaan.

In deze stap laten we de bakken die de kat ter beschikking heeft gewoon staan maar optimaliseren we ze in de mate van het mogelijke.
Ik geef je een concreet handig stappenplan. Daarbij vallen we in herhaling maar er zit niets anders op! Dit stappenplan voer je onmiddellijk uit zodra je ongewenst plassen observeert bij de kat! Mogelijk zijn er bepaalde stappen waar je uit moet kiezen en andere die je samen kan uitvoeren. Speel er wat mee.
Concreet stappenplan – Optimaliseren van bestaande bakken
Stap 1: Schep de bakken elke dag 2 keer uit.
Stap 2: Haal het deurtje uit een gesloten kattenbak.
Stap 3: Haal de hele bovenkant van de gesloten kattenbak.
Stap 4: Vervang de helft van de bestaande bakken door een grotere open kattenbak, laat de rest staan. Als je maar één bak hebt, laat je die bak gewoon staan, tenzij de bak echt niet conform is met de adviezen in dit boek.
Stap 5: Zet op een veelgebruikte plaats een extra bak bij.
Stap 6: Vervang in de helft van de bestaande bakken het kattenzand door fijn klonterend zand. In de andere helft behoud je het oorspronkelijke zand.
Stap 7: Haal, indien aanwezig, permanent de plastic kattenbakbeschermers eruit.

Stap 8: Verwijder de matjes voor de kattenbak, deze kunnen binnenstappen ontmoedigen.
Stap 9: Verwijder alle mogelijke geluiden of andere onvoorspelbare bedreigingen in de omgeving.
Stap 10: Zet een horizontaal krabmeubel vlakbij de kattenbak.
Stap 11: Zet een kartonnen doos met open bovenzijde in de buurt van de kattenbak.

Mogelijke weerstand van de eigenaar tegen open bakken
Als je het lastig vindt om over te schakelen van een gesloten bak naar een bak zonder deurtje of open bak, vraag ik je even om deze weerstand onder de loep te nemen. De meest gegeven reden hiervoor is namelijk dat de eigenaar het vuil uit de bak niet wil zien of de geur van de bak niet wil ruiken.
Als jij dat niet wil zien of ruiken, wil jouw kat dat ook niet, al zeker niet wanneer ze haar behoefte wil doen. Daarom moet je een klik in je hoofd maken, waarbij je het vuil in de bak net wél wil zien liggen zodat jij of iemand van je gezin het er telkens direct uit kan halen. Je wil dit doen voor je kat, zo hoort het! Net zoals je bij een baby ook direct de pamper wil vervangen.
Stinken de uitwerpselen, dan is dat een goeie reden voor de kat om niet (graag) op de kattenbak te gaan omdat die geur daar gevangen zit. Wij gaan ook niet graag op een toilet waar uitwerpselen in liggen. Aan de geur wil je niet direct iets veranderen want katten die gezonde voeding met veel vers vlees krijgen, hebben automatisch een sterker geurende stoelgang, dus dat is net een goed teken!

In het kader van een onzindelijkheidsprobleem, bespreek je best met je dierenarts ook welke voeding je je kat het best geeft, zodat de kat mogelijk minder of betere stoelgang maakt. Als je bv. droge voeding geeft met kleurtjes, dan kan je er van op aan dat je kat er meer van zal eten (vanwege minder voedingswaarde) én zal ze meer stoelgang maken.
Dus door de voeding aan te passen, verandert het kattenbakgebruik en ben jij in staat om wel over te schakelen naar een open kattenbak. Er zijn daarnaast misschien nog andere medische zaken die een invloed kunnen hebben op de stoelgang van je kat.
Optie 4: Stimuleren van gebruik van nieuwe locaties
Nu plaatsen we naast de bestaande geoptimaliseerde bakken ook nieuwe ideale bakken om de kat naar deze locaties te verleiden. Volg hierbij STAP 6 van de Kattenmatrix® en werk deze volledig uit. Zorg voor het juiste aantal locaties volgens het Supermarktprincipe in STAP 42. Het is belangrijk om deze allemaal tegelijk aan te bieden.
Als je op het ene moment daar een bak zet, en die een week later ergens anders zet omdat hij niet gebruikt wordt, dan brengt dat niets op.

Je moet 6 weken lang alles tegelijk aanbieden zodat je kat er betrouwbaar en voorspelbaar gebruik van kan maken en op basis daarvan haar territorium met nieuwe voorkeuren kan aanpassen.
Wat ook tot de mogelijkheden behoort, is je kat de kans geven om naar buiten te gaan. Als ze hier haar behoefte kan doen, is dat weer een plaats gewonnen. Dat hoeft daarom niet 100% van de tijd te zijn, maar ze heeft weer meer mogelijkheden.
Stap 6: Gebruik van de ongewenste plasplaats ontmoedigen
Deze stap komt overeen met STAP 47 van de Kattenmatrix®: het laten afnemen van het ongewenste gedrag op ongewenste locaties door het gedrag te ontmoedigen. Je wil het gebruik van de ongewenste plasplaats zelf aanpakken. Hier heb je meerdere opties die je achtereenvolgend of tegelijkertijd kan toepassen, afhankelijk van de mogelijkheden van jouw individuele situatie, tot je vindt wat werkt voor je kat. Dit stapje 6 MOET je samen met stapje 5 ‘Bekrachtigen van gewenst gedrag’ op p. 333 uitvoeren. Alleen op die manier kan het zijn volle kracht uitoefenen op het gedrag van de kat. Als ze niet samen worden uitgevoerd, kan het ongewenste gedrag zelfs toenemen.

Optie 1: Ongewenst plasgedrag onmogelijk maken
Als je kat 1 of 2 specifieke plaatsen heeft, kan je ervoor kiezen om die ruimte af te sluiten zodat het gedrag onmogelijk wordt. Zorg ervoor dat je dit niet plots doet maar met een kleine overgangsperiode (van minstens enkele dagen) waarbij je eerst andere bronnen die in die ruimte aanwezig zijn op andere plaatsen in huis beschikbaar maakt.
Dan observeer je of de kat daar gebruik van maakt, vervolgens haal je die bronnen weg in de af te sluiten ruimte zodat de kat dit ook heeft gezien, en ten slotte sluit je de ruimte af.
Optie 2: Barricaderen
Als je de ruimte niet kan afsluiten, kan je de ongewenste plaats barricaderen met bv. volledig gesloten kartonnen dozen of iets soortgelijks zodat de kat er onmogelijk nog kan plassen. Dit kan je combineren met er een optimale kattenbak vlak naast te zetten, zoals besproken in optie 2 (Aanbieden) van stapje 5 over bekrachtigen.
Begrijp je waarom het zo belangrijk is dit in combinatie met stapje 5 te doen? Anders kiest de kat gewoon weer een andere ongewenste plek.
Optie 3: Belonende factor weghalen
Haal de urine weg volgens de methode in de Handleiding zodat alle urinegeur verdwenen is en de kans verkleint dat de kat hierdoor aangetrokken wordt om het nogmaals te doen. Dit gebeurt eerder bij sproeien, maar we willen zekerheid boven alles. Je kat plast hier om een reden, omdat het voor haar veilig, comfortabel en fijn is, omdat het in de hoogte is, of naar de eigenaar ruikt of ook redenen die wij niet kunnen achterhalen.
Zorg ervoor dat de plaats zo weinig mogelijk aantrekkelijk is. Neem alles weg wat je kan wegnemen, zoals zachte ondergronden.

TIP – Hoe kuisen we urine of sproeiplekken het beste op? Neem 3 lege spuitbusjes en vul ze met:

Spuit 1: 10 delen water t.o.v. 1 deel enzymatisch biologisch wasmiddel
Spuit 2: Water
Spuit 3: Alcoholische oplossing (minimum 70%)

Concreet stappenplan – Urine opkuisen
Stap 1: Kuis eerst de urine op met een doekje.
Stap 2: Kuis de plek vervolgens met elke spuitbus,
Stap 3: Laat tussenin telkens goed opdrogen.

Optie 4: Ongewenst maken door iets onaangenaam
Deze stap doe je alleen als je een heel hardnekkige situatie hebt, en absoluut alleen maar in combinatie met alle andere punten. Je mag deze stap niet zomaar als eerste mogelijkheid nemen, ze is je laatste keuze!
Je kan nog een stapje verder gaan dan louter de belonende factoren weghalen, je kan ook iets onaangenaams toevoegen, zoals een lichtspot met sensor die begint te schijnen wanneer de kat daar aankomt, een onaangename geur of ondergrond toevoegen, ook al weet ik uit ervaring dat gezonde zelfzekere katten er maar weinig van onder de indruk zijn. Het verleiden naar leukere plaatsen werkt veel beter.
We werken hier nooit met invasief straffen, want zoals je zeker nog weet werkt dat niet binnen een gedragsplan om onzindelijkheid op te lossen en is dat hier dus evenmin een optie!

OPGELET – Er zijn nog steeds mensen die de snoet van de kat in de urine duwen. Stop daarmee, dat brengt niets op buiten het feit dat je het probleem erger maakt. Bij honden brengt dat ook niets op.
Stap 7: Doorgangen beveiligen
Ga kritisch door je huis en beeld je even in dat je een kat bent. Wandel langs alle mogelijke routes naar de kattenbakken die je voorzien hebt (de oude en de nieuwe) en analyseer voor jezelf hoe deze doorgangen nog veiliger kunnen gemaakt worden met raamfolie, kartonnen dozen, hoogtes en krabplaatsen.
Stap 8: Bak = fun
Dit is ook een vorm van beloning, maar heeft niets te maken met de optimalisatie van de kattenbak, wel met jou als eigenaar. Is je kat op de gewenste plaats naar het toilet geweest? Gooi dan direct daarna enkele snoepjes op de grond, dat mag in de buurt van de bak zijn. Grijp naar de kattenhengel of leg al een valeriaanspeeltje klaar dat ze vindt zodra ze de bak verlaat. Zo beloon je het kattenbakgebruik met nog een andere soort beloning, wat mogelijk een effect kan hebben als je het consequent aanbiedt.

Wat mag je verwachten?
Als je al deze stappen doorloopt, kan het onzindelijkheidsprobleem van de ene op de andere dag opgelost zijn. Dit gebeurt regelmatig wanneer de eigenaar zo snel mogelijk (maar grondig) alle stappen uitvoert, maar is uiteraard niet altijd het geval.
De frequentie en intensiteit kunnen ook geleidelijk aan afnemen waarna het gedrag uiteindelijk nog slechts sporadisch voorkomt. Het kan eerst een paar maanden gestopt zijn om dan opnieuw te beginnen. Het kan zijn dat de nieuwe frequentie voor jou en de kat perfect oké is. Voer alle stappen uit en het is opgelost: geweldig.
Komt het probleem na enkele weken nog voor of komt het terug na een tijd, dan wordt het tijd om een gedragsprofessional in te schakelen.